TUZLUKÇU İLÇEMİZ

Nüfus: 9.873
İl Mekezine Uzaklığı: 135 KM

TARİHİ
Tuzlukçu Doğanhisar İlçesi Ketenlik yaylasından gelerek Yazla (Apsarı) yakınlarında Viran veya Ören Tuzlukçu adı verilen mevkide konaklayan, daha sonra bilinmeyen nedenlerle göç ederek bu günkü Yukarı Mahallede bulunan Hüyük ismi verilen tepenin çevresine yerleşenler (Yukarı Mahalle) ile Afyon Sultan Dağları eteklerinde yaşayan, hayvancılıkla uğraşan Avşar Türkmenlerinden bir boyun (Aşağı Mahalle) birleşiminden oluşur. Buna dayalı olarak aynı İlçe Merkezinde yer almasına rağmen her iki mahallenin gelenek görenekleri arasında halen küçük de olsa farklılıklar vardır.

Sultandağı eteklerinden gelenlerin yerleşim yerlerinin adı İstanbul Başbakanlık arşivindeki Kanuni devrine ait kayıtlarda URDUS veya URANDUS olarak geçmektedir. İbrahim Hakkı KONYALI’nın “Konya İli” adlı kitabında Kanuni Devrinde Tuzlukçu’nun 15 hanelik bir oba olarak yerleştiği görülmektedir.

Aynı kayıtlara göre Tuzlukçunun kuruluş yıllarındaki kayıtları 25 iken, 1872 yılında Konya salnamesinde Akşehir İlçesine bağlı 34 yerleşim yeri içerisinde Tuzlukçu 123 hane 428 nüfus ile en büyük yerleşim yeri konumundadır.

İlçenin ismi hakkında çeşitli rivayetler vardır. Bir rivayete göre çevre köy ve kasabalardan tuz getirmek için Tuz Gölüne giden kervanların konaklama yeri olduğu için Tuzlukçu, diğer bir rivayete göre de arazinin kıraç ve ağaçsız olması nedeniyle sert esen rüzgarların kaldırdığı tozlardan dolayı TOZLUKÇU denilmiş zamanla değişime uğrayarak TUZLUKÇU olmuştur.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Akşehir’e bağlı bir köy olan Tuzlukçu 1929 yılında Aşağı ve Yukarı Tuzlukçu’nun birleşmesiyle Nahiye olmuş, 1949 yılında ise Belediye olmuştur.

9 Mayıs 1990 tarih ve 3644 sayılı kanun ile Tuzlukçu Kasabası İlçe statüsüne kavuşmuştur. Tuzlukçu’nun ilk Kaymakamı Cemal Hüsnü KANSIZ 1 Ağustos 1991 de görevine başlamıştır.

COĞRAFİ YAPI

İlçemiz Doğusunda Ilgın, Batısında Akşehir Gölü ve Afyon İli Sultandağı İlçesi, Güneyinde Akşehir ve Kuzeyinde Yunak İlçeleri ile çevrilidir.

İlçenin Konya’ya ulaşımı Akşehir üzerinden 156, Ilgın üzerinden 117 km’dir.

Yüzölçümü Merkez 115, köyler ise 489 olmak üzere toplam 604 km²’dir.

İlçemizin Güneybatısında bulunan Akşehir Gölü 960 m rakımlı olup 1992 yılında doğal sit alanı ilan edilmiştir.

İklim tipik karasal iklimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve yağışlıdır. Yer yer sert rüzgarlar hakimdir.

Bölge Eğe ile İç Anadolu'nun sınırını teşkil etmektedir. Denizden yüksekliği ortalama 1000 m. olan bir ovadır. Arazilerin genişliği nedeniyle sonradan Pazarkaya, Çöğürlü, Erdoğdu, Kazak Köyü, Köklüce, Subatan ve Tursunlu Köyleri iskanen yerleştirilmişlerdir.

NÜFUS DURUMU

İlçemizin nüfusu 2000 yılı sayımına göre Merkez 5.969, köyler toplamı 3.940 olmak üzere toplam 9.909’dur. Ölüm oranı yıllık 0,24 doğum oranı ise 2,1’dir.

İlçede km² ye düşen insan sayısı 18 kişidir. Nüfusun % 49’u erkek, % 51’i kadındır. Okuma yazma oranı % 90’dır.

İDARİ DURUM

İlçemize bağlı 11 köy ve ilçe merkezinde 4 mahalle bulunmaktadır. İlçemize bağlı kasaba yoktur. Belediye olarak sadece Tuzlukçu Belediyesi vardır. Emniyet teşkilatı mevcut olup, askerlik işlemleri Akşehir Askerlik Şubesince yürütülmektedir.

Merkez Mahallelerimiz Aşağı Mahalle, Orta Mahalle, Yukarı Mahalle ve Pazar Mahallesidir.

SOSYAL DURUM

İlçe halkının yarısından fazlası Merkezde ikamet etmektedir. Dışarıya fazlaca göç olmamakla berber ekonomik durumun zayıf olması sebebiyle İlçeye de göç yoktur. Bunların sebebi ise konut sorunu ve işsizliktir. İşsizlik sebebiyle halkın önemli bir kısmı diğer illerde çalışmaktadır.

Halkımızın başlıca geçim kaynağı tarım ve hayvancılığa dayalı olmakla beraber ipek halı dokumacılığı ve bağcılıkta önemli yer tutar. İlçe merkezi ve köylerde hububat yanısıra kavun karpuz yetiştiriciliği de yaygındır. Üretimi teşvik etmek için her yıl Eylül ayında “Üzüm-Karpuz ve İpek Halı Festivali” düzenlenmektedir.

İlçemizin Elektrik, Su ve Telefon sorunu bulunmamaktadır. Sağlık Ocağı Merkez ve Erdoğdu teşkilatı ile Merkez ve köylerimize hizmet vermektedir. Mevlütlü, Kundullu ve Köklüce köylerinde ise Sağlık Ocakları mevcut olmasına rağmen elemansızlıktan hizmet verememektedir. İlçe Merkezinde en büyük sorun kanalizasyon sisteminin tam olmayışıdır.

EĞİTİM VE KÜLTÜR DURUMU

İlçe Merkezinde 3 İlköğretim 1 Çok Proğramlı Lise vardır. Lisede 12 öğretmen, 120 öğrenci,8 derslik, İlköğretimlerde ise toplam 27 öğretmen, 670 öğrenci, 28 derslik vardır. Köylerde ise 15 öğretmen ve 481 öğrenci mevcuttur.


İlçe Merkezindeki kütüphane İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü binasında hizmet vermektedir.

İlçemizde sportif faaliyetler için bir çim futbol sahası mevcuttur. Kapalı spor salonu, sinema ve tiyatro yoktur.

FOLKLOR

İlçemizde dini bayramlarda Bayram Namazından hemen önce çocuklar kapılarda gezerek “Bişi bişi ebemin çürük dişi verene bulgur aşı vermeyene sapan taşı” gibi çeşitli mani ve deyişler söylerler. Namazı müteakip cemaat birbiriyle bayramlaşır. İlan edilen bir saatte önce Kaymakam daha sonra askeri ve mülki erkan bayramlaşır ve halkı kabul ederler.

Cenazelerden 5-10 sonra cenaze evince yağda kızartılmış ekmek olan “Bişi” ve un helvası dağıtılır.

Milli bayramlarda ise halkın katılımı oldukça fazladır. Yine bu katılımda kadınların oranı erkeklere göre daha çoktur.

EKONOMİK DURUM

Buğday, Arpa, Yulaf, Mercimek, Şeker Pancarı, Nohut ve Üzüm İlçemizde yetiştirilen başlıca tarım ürünleridir. Hububat genelde Toprak Mahsulleri Ofisince alınmaktadır.

İlçede toplam tarım arazisi 398.420 dekardır. Bağcılık ise 4.000 dekar kadardır. Toprak genellikle killi ve tınlı yapıya sahiptir. Tarım arazisinde %43 Buğday, % 48 Arpa, % 1 Üzüm ve % 8 diğer ürünler yer alır.

İlçe ve çevre ilçelerin aşılı ve aşısız asma fidanı ihtiyacını karşılamak üzere 1995 yılında Hazineden Özel İdare adına 156 dekar arazi tahsis edilmiştir. Yüksek verimli ve bölgemize adapte üzüm çeşitlerinin örnek olarak yetiştirilmesine başlanmıştır. Aynı zamanda bu alanda Tarım İl ve İlçe Müdürlüğünce düzenlenen Tarla Günlerinde çiftçimize yeni tarım teknikleri ve bilinçli tarım öğretilmektedir.

1980 yılından sonra İlçemizde İpek Halı dokumacılığı yapılmaya başlanmış, o yıllarda halı pazarlama işiyle ilgili bir sektör oluşturulmuştur. Fakat son yıllarda zahmetli bir iş oluşu, girdilerin yükselmesine rağmen pazarlamada sorunlarla karşılaşılması nedenleriyle bu işle uğraşan kişi ve esnaf sayısı çok azalmıştır.

1990 yıllarından sonra Ziraat Bankası kaynaklı süt sığırları dağıtımları ve yetiştiricilerin bilinçlenmesi sonucu kendilerinin temin ettikleri yüksek verimli süt sığırları sayesinde yetiştiricilerimiz süt sığırcılığına eğilmişlerdir. Halen günlük olarak sütler 3 ayrı firma tarafından toplanmakta ve çiftçilerimize düzenli bir gelir sağlamaktadır. Bu sayede halkımız yerli inek yetiştiriciliğinden kültür ırkı ineklere yönelmiştir.

İlçemizde 3.200 büyükbaş, 14.900 küçükbaş ve 30.000 civarında da kanatlı hayvan mevcuttur.

İlçede Türkiye Kalkınma Vakfı ve Akşehirli girişimcilerin katılımıyla bir yem fabrikası kurulmuş olmasına rağmen şu anda ekonomik sebeplerden kapalı bulunmaktadır.

Akşehir çıkışında bulunan kum ocakları yıllarca yağmalanmıştır Son yıllarda ise Kaymakamlık tarafından denetim ve kontrol altına alınmış ve ruhsatlandırmaya tabi tutulmuştur.

Koraşı yakınlarında iki adet mermer ocağı olmasına rağmen yeterli hammadde bulunamadığından kapatılmıştır. Fakat özel şirketlerce işletilen mermer ocakları vardır.

İlçede küçük bir sanayi sitesinde demir doğrama ve ağaç işleri ile uğraşan esnaf vardır.

Yakıt olarak evlerde Ilgın yöresinden çıkan linyit kömürü kullanılmaktadır.

Ayrıca Ziraat Bankası, Erdoğdu Köyünde Tarım Kredi Kooperatifi ile sulama ve kalkınma kooperatifleri de vardır.

ULAŞIM VE ALTYAPI

İlçeye Akşehir girişinden, Ilgın girişinden ve Erdoğdu girişinden asfalt karayolu ile bağlantı vardır. İlçemiz Akşehir-Yunak Karayolundan 7 km içeridedir. İlçemiz Akşehir’e 29, Ilgın’a 40, Yunak’a 45, Konya’ya ise Ilgın üzerinden 130, Akşehir üzerinden 170 km mesafededir.

Demiryolu ulaşımı Akşehir üzerinden sağlanmaktadır.

İlçede kanalizasyon sistemi olmadığından halkın kendi kazdıkları fosseptik çukurları ile geçici çözüm sağlanmaktadır.

İlçede su sorunu halledilmiş olmakla beraber özellikle İlçe Merkezindeki içme suyunun kalitesi yer altı suyu olması ve aşırı kireçten dolayı fevkalade kötüdür. Elektrikte ise hatların elden geçirilmesi gerekmektedir.

İlçeden Akşehir’e sürekli ve düzenli seferler vardır. Konya’ya ise haftanın belli günlerinden tek seferler düzenlenmektedir.

Projelerimiz...

Üzerinde çalışmakta olduğumuz ağaçlandırma projesi;

Konya Şeker A.Ş. sponsorluğunda yapılması planlanan projemiz 2013 bahar ayında uygulamaya geçecek olup, daha yeşil bir Tuzlukçu için hepimiz el ele verip kırsal semtimizi yemyeşil bir ormanlık alana çevirebilmek bizim elimizde...

Sizlerinde desteğinizle ilçemizin yoğun olan üç bölgesinde ağaçlandırma yapılacaktır. Bu bölgeler;

Tuzlukçu - Akşehir D390 karayolunda olan 7 km'lik yol bölümü,  Tuzlukçu - Çöğürlü Köyü arasındaki 3 km'lik köy yolumuz, Tuzlukçu - Gürsu Köyü arasındaki 4 km'lik bağlantı yollarımız iki yönlü olarak ağaçlandırılacaktır... Toplam olarak yaklaşık  14 km'lik ağaçlandırma sahamızda çalışmalarımız yapılacaktır...

Konya Torku Şeker A.Ş. ve Karayolları Bölge müdürlüğünden onay alındığı taktirde projemiz uygulamaya geçecektir... Saygılarımızla...